fbpx

Phát Triển Ngôn Ngữ Và Kỹ Năng Giao Tiếp Cho Trẻ 3 Tuổi Như Thế Nào?

Trẻ 3 tuổi bước vào giai đoạn “bùng nổ ngôn ngữ” . Đây được coi là cửa sổ cơ hội để phát triển các tố chất ở trẻ. Và ngôn ngữ là một trong những yếu tố quan trọng bố mẹ cần quan tâm. Vậy làm thế nào để phát triển ngôn ngữ cho trẻ? Bố mẹ có thể tăng kỹ năng giao tiếp cho con bằng cách nào? Hãy cùng Love Of Mom tìm hiểu nhé.

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 tuổi
Tận dụng phát triển ngôn ngữ trong giai đoạn vàng

Tại sao phải phát triển ngôn ngữ cho trẻ ba tuổi?

  • Ngôn ngữ là vỏ bọc của tư duy, là cách để trẻ truyền đạt thông tin tới người nghe. Trẻ có ngôn ngữ tốt sẽ có cách truyền đạt thông tin rõ ràng, dễ hiểu và tự tin hơn.
  • Phát triển ngôn ngữ trong giai đoạn này chính là cách ba mẹ tận dụng tối đa cửa sổ cơ hội để phát triển ngôn ngữ cho bé yêu. Trong giai đoạn vàng, bé sẽ học hỏi nhanh hơn và ghi nhớ lâu hơn.
  • Đây là thời kỳ có sự chuyển giao vai trò giữa hai bán cầu não. Từ khoảng 3 tuổi, não trái của trẻ sẽ dần phát triển nhanh hơn và chiếm ưu thế. Trẻ vừa bước vào thời kỳ bùng nổ ngôn ngữ vừa gặp phải giai đoạn “ngôn ngữ cái tôi”. Do vậy, trẻ rất cần có sự định hướng, bồi dưỡng từ người lớn, đặc biệt là những người thân trong gia đình
  • Trẻ sớm được chú trọng phát triển ngôn ngữ sẽ yêu “con chữ” hơn và khả năng tự khám phá kiến thức cũng tốt hơn
Trẻ có vốn từ vựng tốt sẽ tự tin hơn
Ngôn ngữ tốt giúp trẻ tự tin hơn

Đặc điểm ngôn ngữ của trẻ lên ba

3 tuổi, trẻ đã có một vốn từ vựng “kha khá”, đủ để biểu đạt những nhu cầu của bản thân với người khác. Theo các nhà tâm lý học, trẻ ba tuổi nắm được khoảng trên dưới 300 từ vựng và ngôn ngữ được mở rộng rất nhanh từ sau 3 tuổi.  Bố mẹ có thể nhận thấy ngôn ngữ và giao tiếp của con ở lứa tuổi này có đặc điểm sau đây:

  • Hiểu rõ và sử dụng thường xuyên các đại từ nhân xưng như “mẹ”, “bố”, “con”, “bạn”,… Bé có thể nói được tên, tuổi, giới tính của mình khi được hỏi. Đồng thời, do thời điểm này, các bé đều đến trường (cả trường công và trường tư) nên “mạng lưới xã hội” của bé được mở rộng nên bé đã tự học được một số kỹ năng giao tiếp cơ bản với bạn bè, với cô giáo,…
  • Bé dường như không còn bị nói lắp. Nói lắp thường xuất hiện trong thời kỳ trẻ học nói. Đó là biểu hiện của việc trẻ có nhiều thông tin nhưng lại không có ngôn ngữ để diễn tả hay nói cách khác, ý nghĩ của trẻ nhanh hơn ngôn ngữ của trẻ. Trẻ lên ba đã gần như khắc phục được hạn chế này để bước thêm bước mới trong quá trình phát triển ngôn ngữ
  • Một trong những sở thích của bé ở giai đoạn này là thích bắt chước người lớn- ngôn ngữ bắt chước. Tuy nhiên, do chưa hiểu hết nội dung ý nghĩa nên bé thường chỉ bắt chước được bằng cách lặp âm.
  • Bé nói ngọng. Do các cơ quan cấu âm chưa thực sự hoàn chỉnh và khả năng nghe hiểu của bé còn hạn chế nên ở bé vẫn xuất hiện tình trạng nói ngọng, thường là ngọng âm (âm đầu, âm vần và ngọng dấu (“dấu ngã” thành “dấu sắc”, “dấu hỏi” thành “dấu nặng”)
  • “Độc thoại tập thể”. Trẻ lên ba vẫn còn quá tập trung vào bản thân nên mặc dù chơi cùng nhau nhưng mỗi bé lại có những “câu chuyện riêng để nói với mình”. Điều này được nhà tâm lý học Jean Piaget( Thụy Sĩ) phát hiện ra khi nghiên cứu về sự phát triển nhận thức ở nhóm trẻ từ 3 tới 5 tuổi.
  • Đây cũng được coi là thời điểm mở đầu cho giai đoạn “ngôn ngữ cái tôi” của trẻ. Trẻ thích sử dụng đại từ nhân xưng và sử dụng từ mang tính sở hữu như “của con”, trẻ thích nói những gì liên quan tới mình,…
Trẻ lên ba vẫn thể hiện khả năng độc thoại cá nhân cao
Trẻ lên ba vẫn tập trung chủ yếu vào bản thân

Phương pháp phát triển ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp

“Trẻ lên ba cả nhà học nói” và “cháu lên ba cháu đi mẫu giáo” là những lời nhắn nhủ rất hay về việc phát triển ngôn ngữ cũng như mở rộng giao tiếp cho trẻ. Trên hết, gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp của trẻ. Dưới đây là một số phương pháp bố mẹ có thể áp dụng để bé yêu ngày càng nghe tốt, nói hay:

  • Phát triển ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp thông qua cách trò chuyện thường xuyên với trẻ bất cứ khi nào có thời gian. Trẻ lên ba rất thích được trò chuyện bởi đó là cách để em tự hoàn thiện kỹ năng nói của bản thân. Bố mẹ nên dành thời gian để lắng nghe những câu chuyện bé kể, hỏi han bé mỗi khi bé đi học về, khen ngợi bé khi bé làm được việc tốt,…Tất cả những gì bố mẹ trò chuyện cùng bé sẽ được bé ghi nhớ và “áp dụng” vào một trường hợp nào đó mà bé gặp sau này.
  • Đặt những câu hỏi mở: Thay vì hỏi những câu hỏi có đáp án trả lời “có”, “không” ba mẹ có thể giúp bé vận dụng ngôn ngữ nhuần nhuyễn hơn bằng những câu hỏi có tính gợi mở. Chẳng hạn: thay vì hỏi: “con muốn ăn cá không?” bố mẹ có thể hỏi bé: “con thích ăn món gì?”, “trời hôm nay như thế nào vậy con trai?” thay cho “trời hôm nay nắng hay mưa con nhỉ?”,… Với cách này, mẹ vừa giúp bé phát triển ngôn ngữ vừa nâng cao kỹ năng diễn đạt cho trẻ.
  • Phát triển ngôn ngữ bằng cách sử dụng từ ngữ khác nhau để cùng nói về một người/ vật: Đây là cách giúp trẻ hiểu được những từ đồng nghĩa và sử dụng linh hoạt hơn. Ba mẹ có thể tham khảo ví dụ sau đây: “Mi mi là một con mèo. Mèo là loại động vật nhỏ, chạy nhanh và thích bắt chuột. Mi Mi cũng chạy rất nhanh mỗi khi chú vồ chuột.”.  Bằng cách đó, cha mẹ giúp bé hiểu dù từ ngữ khác nhau nhưng Mimi và Mèo đều dùng để chỉ chung một vật là chú mèo.
  • Phát triển ngôn ngữ thông qua đọc truyện và đóng vai, sáng tác câu chuyện. Bố mẹ nên cùng bé đọc sách để có sự tương tác đa chiều. Đồng thời, khi đọc truyện bố mẹ nên hỏi trẻ về diễn biến tiếp theo của truyện ( kiểm tra khả năng ghi nhớ và phát triển sức tưởng tượng), hỏi về cảm xúc của trẻ với các nhân vật, hành động của các nhân vật, dự đoán hoặc thay đổi kết thúc câu chuyện. Bố mẹ có thể tham khảo cách tương tác khi đọc truyện Sự tích cây vú sữa. Mẹ có thể hỏi bé các câu hỏi như: “Tại sao cậu bé lại bỏ nhà đi?”, “nếu là Tít, Tít sẽ làm thế nào?”,…
  • Đóng vai: Đây là cách dễ dàng để bé trải nghiệm các tình huống giao tiếp ngoài xã hội. Bố mẹ nên chọn những mẩu tình huống ngắn để bé tham gia bởi trẻ giai đoạn này khả năng tập trung còn thấp. Hoạt động này vừa giúp bé phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp vừa giúp bé hiểu được cách xử lý tình huống trong cuộc sống.
  • Trong giao tiếp hàng ngày, bố mẹ nên sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực để nói với nhau và nói với trẻ bởi trẻ sẽ bắt chước rất nhanh những gì người lớn nói. Cha mẹ hãy tìm những từ ngữ có nghĩa khi giao tiếp với trẻ, nên thay từ “ừ” khi đồng ý bằng những từ cụ thể như: “được rồi. Bố đồng ý với…”, “mẹ hiểu rồi con trai”,…sử dụng lý do từ chối cụ thể để thay thế cho câu trả lời “không”,…
  • Ngoài ra, bố mẹ nên cho trẻ chơi nhiều cùng các bạn trong độ tuổi. Trẻ em thường học hỏi rất nhanh trong quá trình vui chơi cùng bạn bè.
Phát triển ngôn ngữ thông qua đọc sách
Đọc sách là cách lý tưởng để mẹ đồng hành cùng bé

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ sớm sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp hằng ngày cũng như mở rộng các “mối quan hệ xã hội”. Và không ai khác, bố mẹ chính là người đồng hành thân thiết nhất của con trong chặng đường đầu tiên này.

TIN XEM NHIỀU

TIN MỚI

NÔN TRỚ Ở TRẺ NHỎ
Phương pháp chẩn đoán xác định nguyên nhân rất đơn giản, và giải pháp triệt để mẹ bỉm nào cũng

Bài viết liên quan

Posts

NÔN TRỚ Ở TRẺ NHỎ
Phương pháp chẩn đoán xác định nguyên nhân rất đơn giản, và giải pháp triệt để mẹ bỉm nào cũng